Rynek ukraiński

W 2013 roku ukraiński rynek ubezpieczeniowy rozwijał się dynamicznie. Przypis składki brutto rynku ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych w 2013 roku wyniósł 26,2 mld hrywien, tj. był o 32,9% wyższy niż w poprzednim roku. Wzrost ten wynikał przede wszystkim ze zwiększenia sprzedaży dobrowolnych ubezpieczeń majątkowych (przyrost składki o 38,4%), w tym ubezpieczeń ryzyk finansowych (70,5%) i dobrowolnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (73,7%). W przypadku ubezpieczeń komunikacyjnych, przyrost zebranej składki był stosunkowo niewielki i wyniósł 6,7%(w obszarze ubezpieczeń AC – 6,7%, z tytułu ubezpieczeń OC komunikacyjnych – 4,2% i Zielonej Karty 23,3%). Z uwagi na te tendencje, na ubezpieczenia komunikacyjne przypadało 25,47% wartości składki pozyskanej przez ubezpieczycieli w 2013 roku (czyli o 6,27 p.p. mniej niż w poprzednim roku). Spadek przyrostu składki przypisanej w ubezpieczeniach komunikacyjnych w porównaniu do lat ubiegłych wynika z wygasania umów kredytowych na zakup samochodów, zawartych jeszcze w 2007 roku, niższej sprzedaży nowych kredytów samochodowych oraz nowych samochodów.

Należy zauważyć, że główny wpływ na dynamikę rynku ubezpieczeń majątkowych i osobowych miał prawie 5,8-krotny wzrost składki z tytułu reasekuracji czynnej uzyskanej od towarzystw-rezydentów – bez uwzględnienia tej składki rynek wzrósł o 3,3%.

Zakłady ubezpieczeń na życie zebrały w 2013 roku 2,5 mld hrywien składki przypisanej brutto, czyli o 36,9% więcej niż w 2012 roku. Około 98% przypisu zostało pozyskane poprzez kanał bankowy i kanał sprzedaży brokerskiej.

W 2013 roku zanotowano istotny wzrost (o 64%) wypłat z tytułu ubezpieczeń na życie i dożycie zawieranych na okres 10-letni w związku z wygasaniem tego portfela.

Ukraiński rynek ubezpieczeniowy jest rozdrobniony. Według stanu na dzień 31.12.2013 roku działało na nim 407 firm ubezpieczeniowych (z czego 62 zajmowało się ubezpieczeniami na życie), z których 94 – to firmy z kapitałem zagranicznym.

W 2013 roku rynek ubezpieczeń na Ukrainie charakteryzował się przede wszystkim: stosowaniem przez niektóre firmy cen dumpingowych, wysokim poziomem kosztów związanych ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych, problemami części firm ubezpieczeniowych z zachowaniem bieżącej płynności, niskim wzrostem klasycznego rynku ubezpieczeń, wykorzystywaniem operacji ubezpieczeniowych do uchylania się od płacenia podatków, a także niską jeszcze popularnością usług ubezpieczeniowych wśród społeczeństwa i umiarkowanym poziomem jego zaufania do skuteczności ubezpieczenia.

Na rynku ukraińskim Grupa PZU prowadzi swoją działalność ubezpieczeniową poprzez dwie spółki: PZU Ukraine (w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych) – „PZU Ukraina” oraz PrJSC IC PZU Ukraine Life (ubezpieczenia na życie) – „PZU Ukraina Życie”. Ponadto, spółka LLC SOS Services Ukraine pełni funkcje w zakresie assistance.

W 2013 roku łączna wartość przypisanej składki brutto ubezpieczeń majątkowych i osobowych Grupy PZU na Ukrainie wyniosła 404,2 mln hrywien, tj. była o 13,7% wyższa niż w poprzednim roku. Wzrost ten wynikał zarówno ze zwiększenia składki uzyskanej za pośrednictwem podmiotów zewnętrznych (tj. banków, agencji turystycznych itp.), jak i poprzez własne kanały dystrybucji. Szczególną rolę dla zwiększania przypisu odegrały ubezpieczenia turystyczne, Zielona Karta, korporacyjne ubezpieczenia majątkowe oraz ubezpieczenia komunikacyjne.

W 2013 roku PZU Ukraina pozyskał ok. 3,5% składki przypisanej brutto ukraińskiego klasycznego sektora ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych, co dało mu dwunaste miejsce na rynku. Natomiast udział w rynku lidera wyniósł 6,6%.

Składka przypisana zebrana przez PZU Ukraina Życie w 2013 roku wyniosła 119,9 mln hrywien, co stanowiło wzrost o 23,9% w porównaniu do 2012 roku. Wzrost ten osiągnięto dzięki współpracy z podmiotami zewnętrznymi (banki, brokerzy, etc.) oraz własnej sieci agencyjnej w zakresie sprzedaży wszystkich linii produktowych.

Na rynku ubezpieczeń na życie PZU Ukraina Życie zajmował na koniec  2013 roku siódme miejsce z udziałem w rynku na poziomie 4,8% (udział lidera – 22,5%).

Z uwagi na relatywnie niski poziom penetracji rynku, jak i liczbę mieszkańców, rynek ubezpieczeniowy Ukrainy ma ogromny potencjał wzrostu i jest interesujący dla inwestorów zagranicznych. Wprowadzone w 2013 roku zmiany w uregulowaniach prawnych, także powinny wpłynąć korzystnie na jego funkcjonowanie.

Ponadto, w celu dostosowania regulacji do rekomendacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 roku w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Solvency II) prowadzone były prace nad ustawą „O ubezpieczeniach”.

W 2013 roku pojawiły się również projekty regulacji dotyczące w szczególności obowiązku ujawniania informacji na temat działalności instytucji finansowych, wymagań w zakresie organizacji i funkcjonowania systemu zarządzania ryzykiem ubezpieczyciela oraz zatwierdzenia wymagań regularnego przeprowadzenia stress-testów ubezpieczycieli i ujawniania informacji o kluczowych ryzykach i wyników przeprowadzonych stress-testów, a także utworzenia funduszu gwarantowania wypłat dla umów ubezpieczenia na życie.