4.2 Utrata wartości

4.2.1. Wartość firmy

Kluczowe założenia zastosowane przy szacowaniu wartości odzyskiwalnej zostały zaprezentowane w punkcie 10 (dla jednostek zależnych) oraz punkcie 13 (dla jednostki stowarzyszonej). 

4.2.2. Instrumenty finansowe wyceniane wg kosztu nabycia

Odpisy z tytułu utraty wartości składników aktywów finansowych wycenianych według kosztu nabycia (instrumentów kapitałowych, których wartości godziwej nie można w sposób wiarygodny oszacować) ustala się jako różnicę pomiędzy wartością bilansową tych aktywów a bieżącą wartością oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy zastosowaniu bieżącej rynkowej stopy zwrotu dla podobnych aktywów. W przypadku niedostępności danych pozwalających na oszacowanie przyszłych przepływów pieniężnych dopuszcza się oszacowanie kwoty odpisu z tytułu utraty wartości w oparciu o wartość aktywów netto podmiotu.

4.2.3. Instrumenty finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu

Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów utrzymywanych do terminu wymagalności i pożyczek ustala się w wysokości różnicy pomiędzy wartością bilansową składnika aktywów, a wartością bieżącą oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych, zdyskontowanych przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej ustalonej przy początkowym ujęciu (pierwotnej efektywnej stopy procentowej).

4.2.4. Instrumenty kapitałowe notowane na rynkach regulowanych oraz jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych

Odpisy z tytułu utraty wartości instrumentów kapitałowych notowanych na rynkach regulowanych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych otwartych i certyfikatów funduszy inwestycyjnych zamkniętych klasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży dokonywane są, jeżeli:

  • ujemna różnica pomiędzy wartością bieżącą a wartością nabycia, lub wartością zaktualizowaną (o wcześniej dokonany odpis z tytułu utraty wartości) stanowi co najmniej 30% wartości nabycia, względnie wartości zaktualizowanej lub
  • wartość rynkowa aktywa na koniec każdego z 12 kolejnych miesięcy była mniejsza od wartości nabycia względnie wartości zaktualizowanej (o wcześniej dokonany odpis z tytułu utraty wartości).

Odpisu nie dokonuje się, jeżeli uznaje się, że zdarzenia, o których mowa powyżej są odwracalne w okresie 6 miesięcy od daty bilansowej lub istnieją inne przesłanki wskazujące na przejściowy charakter tych spadków.

4.2.5. Należności od ubezpieczających

Należności od ubezpieczających poddaje się przeglądowi w celu stwierdzenia, czy nie istnieją przesłanki wskazujące na możliwość utraty ich wartości.

W zakresie, w którym nie dokonano oszacowania w drodze oceny indywidualnej (jako odpis celowy - określony w oparciu o dokonaną ocenę sytuacji gospodarczej i majątkowej dłużnika), oszacowania utraty wartości należności dokonuje się jako oceny zbiorczej - w drodze łącznej oceny ryzyka utraty wartości dla portfela należności od ubezpieczających w oparciu o historyczne informacje o przepływach pieniężnych występujących dla należności od ubezpieczających.

4.2.5.1. Ubezpieczenia majątkowe i osobowe

Dla ustalenia wysokości odpisu na bazie zbiorczej na należności od ubezpieczających stosuje się wypracowany model jego szacowania w zakresie łącznej oceny ryzyka, uwzględniający sumę oczekiwanych przepływów finansowych:

  • dotyczących należności zapadłych, opartą na historycznej analizie ściągalności należności zapadłych oraz
  • dotyczących należności niewymagalnych, opartą na historycznej analizie dotyczącej odsetka należności niespłacanych w terminie połączonej z historyczną analizą ściągalności, jak w przypadku należności zapadłych.

4.2.5.2. Ubezpieczenia na życie

Do oszacowania wysokości utraty wartości należności przyjęto następujące współczynniki:

  • dla należności od ubezpieczających – współczynniki wynikające z historycznej analizy spłat należności przeterminowanych przy uwzględnieniu specyfiki poszczególnych produktów, wynikającej z ogólnych warunków ubezpieczeń;
  • dla należności spornych – współczynniki oparte o historyczną analizę spłat wynikających z decyzji sądowych oraz analizę przypadków odstąpienia od ściągania zaległych należności.