Czynniki makroekonomiczne, które mogą mieć wpływ na działalność polskiego sektora ubezpieczeń oraz działalność Grupy PZU w 2014 roku

Według prognoz sporządzonych w PZU, w 2014 roku wzrost PKB w Polsce powinien przekroczyć 3%. Po dwóch latach stagnacji wzrośnie popyt krajowy. Ta poprawa powinna być odczuwalna także w sektorze ubezpieczeń.

Stosunkowo umiarkowany wzrost inflacji pozwoli na utrzymanie rosnącej siły nabywczej gospodarstw domowych, nawet przy niewielkim wzroście nominalnej dynamiki płac. Realny wzrost dochodów gospodarstw domowych, przy poprawie sytuacji na rynku pracy, powinien przełożyć się w 2014 roku na przyspieszenie dynamiki konsumpcji powyżej 2,5%.

Wobec odradzającego się popytu krajowego i dobrych perspektyw eksportu, przedsiębiorstwa powinny zwiększać wydatki inwestycyjne. Przewiduje się, że w II połowie 2014 roku rozpoczęte zostaną także inwestycje publiczne, wykorzystujące środki z Unii Europejskiej.

Perspektywa umiarkowanej, stopniowo rosnącej inflacji i dość spokojnego zwiększania się tempa wzrostu gospodarczego oznacza, że RPP prawdopodobnie zacznie podnosić stopy procentowe najwcześniej pod koniec tego roku. Utrzymanie niskich stóp procentowych i przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego może sprzyjać pewnemu ożywieniu kredytów i wesprzeć popyt na produkty inwestycyjne.

Czynnikiem ryzyka dla polityki fiskalnej i w konsekwencji dla całej gospodarki jest decyzja w sprawie zgodności z konstytucją zmian w systemie emerytalnym. W wyniku tych zmian z dniem 4 lutego 2014 roku wszystkie obligacje skarbowe znajdujące się w posiadaniu otwartych funduszy emerytalnych przekazano do ZUS.               

Umożliwiło to ich umorzenie, a w konsekwencji obniżenie państwowego długu publicznego o około 130 mld zł. Jeśli w istotnym zakresie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznałoby te zmiany za niezgodne z ustawą zasadniczą, to redukcja długu publicznego wynikająca z umorzenia obligacji skarbowych przekazanych przez OFE do ZUS mogłaby okazać się nieskuteczna. W tej sytuacji rząd mógłby stanąć przed koniecznością podjęcia działań wzmacniających restrykcyjność polityki fiskalnej.

Jednocześnie zmiany w OFE są czynnikiem niepewności dla rynków finansowych w Polsce. Mogą one skutkować zwiększeniem zmienności. Dla rynku akcji ryzykiem pozostaje kwestia, ilu Polaków zdecyduje się pozostać w OFE. Od tego zależy skala ewentualnego zmniejszenia popytu na akcje ze strony funduszy emerytalnych, które są istotnym uczestnikiem tego rynku.

Proces normalizacji polityki pieniężnej w USA może w 2014 roku sprzyjać odpływowi kapitału z rynków wschodzących i w konsekwencji powodować zaburzenia na rynkach finansowych tych krajów. Szansę na uniknięcie takich problemów będą mieć najbardziej dynamiczne i stabilne finansowo gospodarki – do których Polska się zalicza. Niemniej jednak wzrost rentowności obligacji w najbliższych dwóch latach wydaje się nieunikniony, a zmienność cen na polskim rynku finansowym może się okresowo nasilać.

Wydarzenia na Ukrainie także mogą mieć wpływ na polską gospodarkę, a tym samym na sektor ubezpieczeń. Zakładamy, że konflikt pomiędzy Ukrainą a Rosją nie wyjdzie poza sferę polityczno-dyplomatyczną, choć może okazać się długotrwały.

Trzeba liczyć się z głęboką recesją na Ukrainie, będącą konsekwencją zarówno ostatnich niepokojów społecznych, słabości struktur władzy oraz ewentualnych restrykcji ze strony Rosji, jak i wdrażania programu niezbędnych reform. Odpływ kapitału, deprecjacja rubla i zaostrzenie polityki pieniężnej może spowolnić także wzrost gospodarczy w Rosji. Bezpośredni wpływ tych czynników na wzrost gospodarczy w Polsce powinien być ograniczony.

Nie można jednak całkowicie wykluczyć scenariusza zaostrzenia konfliktu i nałożenia na Rosję sankcji gospodarczych, co mogłoby skutkować zahamowaniem polskiego eksportu do tego kraju, czy zakłóceniami w dostawach surowców energetycznych. Ewentualne blokowanie dostępu polskiej żywności na rynek rosyjski mogłoby sprzyjać utrzymaniu niskiej inflacji w Polsce. Zaostrzenie konfliktu czy ewentualna utrata płynności finansowej przez Ukrainę mogłyby także powodować niekorzystne zmiany cen na polskim rynku finansowym. 

Poprawa kondycji polskiej gospodarki powinna być odczuwalna także w sektorze ubezpieczeń.

Prognozy dla polskiej gospodarki

2014P*2013201220112010
Realny wzrost PKB w % (r/r) 3,40 1,60 2,00 4,50 3,90
Wzrost konsumpcji indywidualnej w % (r/r) 2,80 0,80 1,30 2,60 3,20
Wzrost nakładów brutto na środki trwałe w % (r/r) 5,20 (0,20) (1,60) 8,50 (0,40)
Wzrost cen w % (r/r, koniec roku) 1,60 0,70 2,40 4,60 3,10
Wzrost płac nominalnych w gospodarce narodowej w % (r/r) 4,10 3,40 3,70 5,60 3,90
Stopa bezrobocia w % (koniec roku) 12,60 13,40 13,40 12,50 12,40
Stopa bazowa NBP w % (koniec roku) 2,50 2,50 4,25 4,50 3,50
Kurs EUR/PLN średnioroczny 4,17 4,20 4,19 4,12 3,99
Kurs USD/PLN średnioroczny 3,10 3,16 3,26 2,96 3,02

* Prognoza z marca 2014

Źródło: Biuro Analiz Makroekonomicznych PZU