Ukraina

W 2013 roku gospodarka ukraińska pogrążała się w recesji. Trudna sytuacja wynikała zarówno z niestabilnej sytuacji politycznej przyczyniającej się do słabnących inwestycji, jak i nienajlepszej wciąż koniunktury na rynkach zagranicznych, w tym stale pogarszającego się dostępu do rynku rosyjskiego.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego Ukrainy w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto na Ukrainie wzrósł o 0% wobec 0,2% w poprzednim roku, przy czym w IV kwartale odnotowano wzrost o 3,7% (w I kwartale odnotowano spadek o 1,1% oraz o 1,3% w II i III kwartale). Było to związane z niskim poziomem produkcji (spadek o 4,7% w stosunku do 2012 roku) oraz eksportu (spadek o 7,6%). Korzystnie na aktywność gospodarczą oddziaływała natomiast wysoka dynamika sprzedaży detalicznej (wzrost obrotów o 9,5% w porównaniu z 2012 r.) oraz wzrost produkcji rolnej (o 13,7%).

W 2013 roku obserwowano stabilność jednostki pieniężnej Ukrainy. W szczególności inflację utrzymano w tym okresie na niskim poziomie – w 2013 roku wskaźnik CPI wyniósł 0,5% grudzień/grudzień (w porównaniu do -0,2% w 2012 roku) i -0,3% rok/rok (w porównaniu do 0,6 w 2012 r.).

Pomimo tych niekorzystnych warunków, w 2013 roku sektor ubezpieczeniowy na Ukrainie rozwijał się dynamicznie. Przypis składki brutto rynku ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych w 2013 roku wyniósł 26,2 mld hrywien, tj. był o 32,9% wyższy niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Natomiast zakłady ubezpieczeń na życie zebrały w 2013 roku 2,5 mld hrywien składki przypisanej brutto, czyli o 36,9% więcej niż w analogicznym okresie 2012 roku.

W 2013 roku weszło w życie wiele uregulowań prawnych, których celem było ustabilizowanie ukraińskiego rynku ubezpieczeń. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć:

  • zmiany do kodeksu podatkowego. W obowiązującym od 1 stycznia 2013 roku nowym kodeksie podatkowym, Parlament Ukrainy zapewnił firmom ubezpieczeniowym przede wszystkim prawo do płacenia 3% podatku od przypisu składki brutto, bez konieczności przechodzenia na ogólny system opodatkowania;
  • wprowadzenie Zielonej Karty. W celu stabilizacji rynku ukraińskiej Zielonej Karty i potwierdzenia statusu Ukrainy, jako pełnoprawnego członka Międzynarodowego Systemu Ubezpieczeń Green Card, ukraińscy ubezpieczyciele członkowie Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych Ukrainy (MTSBU), wdrożyli z dniem 1 stycznia 2013 roku projekt administrowania Zieloną Kartą. Nowy mechanizm przewiduje przekazywanie przez pełnych członków MTSBU od 45% do 55% składek ubezpieczeniowych z tytułu umów Zielonej Karty do funduszu gwarancji ubezpieczeniowych, a MTSBU zapewnia terminowe i jakościowe uregulowanie roszczeń ubezpieczeniowych na podstawie tych umów. Wraz z wprowadzeniem nowego mechanizmu, za 6 miesięcy 2013 roku średni termin wypłaty odszkodowania zmniejszył się trzykrotnie (z 60 do 20 dni);
  • zmiany do ustawy „O Obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilno-prawnej posiadaczy transportu naziemnego” – wprowadzono nowy mechanizm naliczania odszkodowań w zakresie uszczerbku zdrowia i życia poszkodowanych. Za każdy dzień leczenia (ale nie więcej niż za 120 dni) poszkodowany może uzyskać nie mniej niż 1/30 wielkości płacy minimalnej wg wartości na dzień wystąpienia wypadku (na dzień 30 czerwca 2013 roku minimalna płaca wyniosła 1 147 hrywien);
  • zmiany w zasadach rejestracji agentów ubezpieczeniowych – zgodnie z zatwierdzonym w dniu 18 kwietnia 2013 roku rozporządzeniem „W sprawie zatwierdzenia porządku rejestracji agentów ubezpieczeniowych prowadzących działalność w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilno-prawnej posiadaczy transportu lądowego”, agenci ubezpieczeniowi (osoby fizyczne lub prawne) mają prawo wykonywać działalność pośrednika w zakresie OC komunikacyjnego, pod warunkiem rejestracji w MTSBU. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 7 grudnia 2013 roku.

W dniu 16 maja 2013 roku weszły w życie zmiany do ustawy „O ubezpieczeniach". Zmiany dotyczyły:

  • umożliwienia ukraińskim brokerom ubezpieczeniowym zawierania z zagranicznymi firmami ubezpieczeniowymi podstawowych ubezpieczeń wszelkich ryzyk dla ukraińskich klientów. Przed tą zmianą można było bezpośrednio ubezpieczać w zagranicznych firmach ubezpieczeniowych jedynie określone ryzyka;
  • wielkości kapitału zakładowego niezbędnego przy tworzeniu towarzystw ubezpieczeń na życie na Ukrainie – wymagany kapitał został podniesiony z 1,5 mln euro do 10 mln euro (ekwiwalent w hrywnach), przy czym wymóg ten nie będzie dotyczyć już działających spółek ubezpieczeniowych.